قلعه و غارهای تاریخی قشم

 در پانزده کیلومتری شهر قشم، در مسیر راهی که به منطقه باستانی خربز یا خربس و سپس به بندر سوزا منتهی می شه، یک رشته کوه طولانی وجود داره که در دل آن معماری صخره ای شگفتی قرار داره. ورود به این فضای صخره ای از طریق روزنه های غار مانندی ممکنه که تعداد آن ها به نُه روزن در سه ردیف می رسد و در گردشگری قشم از اماکن دیدنی قشم میباشد. در ریف بالا شش، در حاشیهٔ وسط دو و در پایین یک روزن تعبیه شده .این غارها که از پدیده های کهن زمین شناختی به شمار می رن همراه با دیگر پدیده ها و کوه ها و خود جزیره قشم دنباله چین خوردگی های رشته کوه های زاگرس هستن که در هزاره های گذشته از زیر آب بیرون اومدن. این غارها از درون با مجموعه دهلیزها وتالارها و اتاق های متعدد و چشمه ها و روزنه های گوناگونی که رو به شمال و جنوب قرار دارن، مؤید حضور مردمانی از دوران های کهن در این جزیره هستند. پیداست که دست آدمیان به مرور زمان و به منظورکاربردهای گوناگون شکل و سیمای این غارها و دیواره های آنها رو دگرگون ساخته و مناسب نیازهای خود در آورده. در پشت روزنه ها، تالاری در دل صخره و سنگ حفر شده. سقف تالار مسطحه. این تالار محل به جای آوردن مراسم مذهبی ویژه ای برای بزرگداشت درگذشتگان، و به احتمال بسیار قوی مرکز پرستش «ایزدمهر» یا «میترا» بوده. بررسی اجمالی و جزئیات داخلیش، نشانگر احداث آن در دوره مادهاست. هم جواری این محل با شهر باستانی خربس نشون می ده که در دوره مادها یه تمدن بزرگ پیشرفته در جزیره قشم وجود داشته.

مهم‌ترین ویژگی آن که تعجب و شگفتی هر بیننده را بر می‌انگیزد، معماری صخره‌ای غار است.

دردل ارتفاعات این منطقه آثار باشکوهی از معماری صخره ای دیده می شد

که به عقیده برخی از محققین نیایشگاه پیروان آیین میترائیسم یا آناهیتا بوده است .

قلعه و غارهای تاریخی خربس

قدمت غار تاریخی خربس در قشم به دوره مادها می رسد .

غار های خربس بر پیشانی کوهی مشرف به ساحل جنوبی جزیره ۴ دهانه غار از درون به هم پیوسته در ارتفاع ۲۰ تا ۳۰ متر به چشم می خورد؛

که به غار های خربس ( xarbes) شهرت دارند که گفته می شود از دوره ماد ها هستند .

این غار ها که از پدیده های کهن زمین شناختی به شمار می روند؛

همراه با دیگر پدیده ها و کوهها و خود جزیره قشم دنباله چین خوردگی های رشته کوههای زاگرس هستند؛

که در هزاره های گذشته از زیر آب سر برآورده اند. این غار ها از درون با مجموعه دهلیز ها و تالار ها و اتاقهای متعدد به ابعاد ۵/۵*۴ متر و چشمه ها و روزنه های گوناگونی که رو به شمال و جنوب قرار دارند؛

موید حضور مردمانی از دورانهای کهن در این جزیره هستند .

ساختار راز آمیز این غار ها و قرار گرفتن آن بر بلندی این عقیده را دامن زده؛

که اینجا در روزگار مادها نیایشگاه مهر و محلی برای ستودن الهه میترا بوده است.

این غارهاى دست‌کنده، مجموعه‌اى از حفره‌هایى است که با راهروهاى باریک به همدیگر راه دارند و در تالار مرکزى،

که جاى اجتماع بوده و دو تاقچه کوچک جاچراغى نیز ساخته شده است.

 

 

در پاى دهانه این غارها برکه‌اى براى نگهدارى آب باران وجود دارد که اکثر ایام سال (جز مواقع بى‌بارانى) آب دارد.

 

قلعه و غارهای تاریخی خربس در قشم

 

قلعه پرتغالی ها در قشم

 قلعه پرتغالی ها در ضلع شمالی جزیره قشم و در ساحل دریای خلیج فارس قرار دارد.

قلعه های پرتغالیها تقریباً در بیشتر مناطق حاشیه خلیج فارس وجود دارد، در بندر قشم، کنگ، در عمان، در رأس الخیمه، در قشم، در جزیره هرمز، وجاهای دیگر. این قلعهها با پلان چهار ضلعی نامنظم، دارای دیوارهای به قطر حدود ۳/۵ متر و برجهایی به ارتفاع حدود ۱۲ متر در چهار گوشه قلعه است. این قلعه شامل انبارهای اسلحه، آب انبار بزرگ، اتاق های سرباز خانه، زندان، کلیسا، مقر فرماندهی و تالاره. کلیسای بعضی از این قلعه ها، دارای دو ردیف ستون های سنگی دایره ای شکل با قوس های زیبایی از سنگ های مرجانی تراش خورده . قلعه های پرتغالی ها یکی از نقاط دیدنی گردشگری قشم و استان هرمزگانه.

قلعه پرتغالیهای قشم شامل انبارهای اسلحه، آب انبار بزرگ، اتاقهای سرباز خانه، زندان، کلیسا، مقر فرماندهی، تالار است. کلیسای بعضی از این قلعهها، دارای دو ردیف ستونهای سنگی دایرهای شکل با قوسهای زیبایی از سنگهای مرجانی تراش خوردهاست. قلعههای پرتغالیها یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان است.

 

قلعه های پرتغالی ها در بندر قشم، کنگ، عمان، راس الخیمه، جزیره هرمز و جاهای دیگر دیده می شوند. در میان این مجموعه قلعه ها در جنوب ایران، قلعه های پرتغالی در هرمز، قشم و چابهار از بقیه معروف تر هستند.

معماری بیشتر این قلعه ها که توسط پرتغالی ها ساخته شده است شبیه به هم است. با پلان چهارضلعی نامنظم، دیوارهایی به قطر حدود ۵/۳متر و برج هایی به ارتفاع حدود ۱۲متر که در چهار گوشه وجود دارند که با نوع معماری خاص خود کار دفاعی را هنگام تیر اندازی راحت تر میکرد و هم دیده بانی سربازان برای آماده شدن از حملات احتمالی آسان تر میشد.

قلعه ها حضور این استعمارگران در جنوب ایران و تسلط آنها بر تجارت دریایی این منطقه را برای بیش از ۱۱۰ سال تضمین کردند. این دوره از سال ۱۵۱۴ تا ۱۶۲۳ میلادی به طول انجامید تا اینکه سپاهیان شاه عباس به رهبری امام قلی خان و به کمک نیروهای انگلیسی، پرتقالی ها را از جزیره هرمز که مقر اصلی آنها بود، بیرون کردند.

سالیان درازی از آن تاریخ گذشته است، اما بقایای قلعه های پرتقالی ها قشم هنوز در برخی بنادر و جزایر ایرانی برجا مانده و تبدیل به یکی از جاذبه های توریستی  ایران شده است و هر ساله  گردشگران بسیاری از گوشه و کنار کشور برای دیدن آنها به خلیج فارس می روند.

 

 

قلعه پرتغالی ها قشم با مساحتی بیش از ۲ هزار متر مربع از سنگهای آهکی و گچی با ملاط ساروج محلی ساخته شده است و در یک قرن گذشته چندین بار مرمت و محکم سازی شده است. قلعه قشم در سال ۱۵۰۷ میلادی به فرمان ” آلفونسو آلبرکرک ” در ضلع شمالی جزیره قشم و در ساحل دریای خلیج فارس احداث گردید.

قلعه قشم، کاربردی چون یک انبار بزرگ یا جای نگهداری مهمات و سلاح داشته است که در مواقع ضروری به دژهای دیگر کمک می کرده  است. در حقیقت این قلعه یک قلعه تدارکاتی بوده که برای ارتباط با قلعه هرمز و رساندن تدارکات و خدمات به این قلعه مرکزی، در قشم ساخته شده بود.

دژ قشم راست گوشه می باشد. چهار برج در چهار گوشه و بازوهایی بلند دارد که توپ و منجنیق ها برروی پهنای آن مستقر شده اند انبارهای اسلحه، آب انبار بزرگ، اتاقهای سرباز خانه، زندان، کلیسا، مقر فرماندهی و تالار از بناهای این قلعه می باشد.

 

 

قلعه پرتغالی ها در قشم

 

مدرسه علمیه کمالیه قشم

 مدرسه کمالیه,مدرسه کمالیه قشم,بناهای تاریخی قشم

مدرسه کمالیه یکی از بناهای تاریخی قشم

 

مدرسه کمالیه از آثار تاریخی قشم محسوب می‌شود و سالانه گردشگران زیادی از آن بازدید می‌کنند. مسافران تور قشم که علاقه مند به تاریخ هستند می توانند به مدرسه تاریخی کمالیه قشم رفته و کتاب های خطی و قدیمی که مربوط به حدیث و فقه و مذهب اسلامی است را ببینند.

آشنایی با مدرسه علمیه کمالیه قشم

جزيره قشم دارای دارالعلوم هايى با پيشينه طولانی است که شايد از قديمى ترين و پرسابقه ترين مدارس علوم دينى در اين زمينه مدرسه تاريخى کماليه باشد. مدرسه دينى آل کمال قشم، که به اختصار کمالى ناميده مى شود. مدرسه تاریخی کمالیه قشم در سواحل خلیج فارس از جاذبه های توریستی می باشد که قدمت آن به حدود ۳۰۰ سال پیش بر میگردد. طالبان علوم دینی از فاصله های دور و نزدیک به این مکان می آمدند تا علم و دانش فرا گیرند.

 

مدرسه تاريخى کماليه در محوطه اى بزرگ و محصور در نخل هاى کهن بنا شده و نمونه اى زيبا از معمارى اسلامى است. کتابخانه و مدرسه کماليه به عنوان يکى از جاذبه هاى فرهنگى مذهبى جزيره شهرت دارد و محل بازديد و مراجعه پژوهشگران، شخصيت هاى فرهنگى، علماى دينى و مقامات کشورى است.

مدرسه کمالیه,مدرسه کمالیه قشم,مدرسه علمیه قشم

مدرسه کمالیه نمونه اى زيبا از معمارى اسلامى است

 

کتاب‌های تاریخی مدرسه کمالیه

شما می توانید در کتابخانه این مدرسه کتاب‌های قدیمی و ارزشمند را مشاهده کنید. تعداد کتاب هاى مدرسه تاريخى کماليه بيش از 20 هزار جلد چاپى و خطى به زبان فارسى و عربى است. کتاب هاى خطى نيز در حدود 2000 جلد است که عموماً به دست خط علماى بنى کمال که در عصر خود عالم بوده و شهرتى به سزا داشته اند نوشته شده اند. کتاب هاى خطى مدرسه بيش تر در زمينه تفسير، حديث، صرف، نحو، تاريخ، بيان، بديع و فقه و توحيد است.

 

علما و مدرسين نامى مدرسه

از علما و مدرسين نامى مدرسه از گذشته تا حال مى توان: شيخ محمد کمال، بانى و بنيان گذار مدرسه، شيخ يحيى پسر شيخ محمد کمال، شيخ زکريا پسر شيخ يحيى و شيخ محمد شيخ زکريا را نام برد.

مدرسه کمالیه,مدرسه کمالیه قشم,آثار تاریخی قشم

مدرسه تاریخی کمالیه

 

در زمان حاضر مدير و مدرس مدرسه کماليه شيخ عبدالرئوف نحوى است. شاگردان به طور رايگان در مدرسه تاريخى کماليه به تحصيل اشتغال دارند و به صورت شبانه روزى در حجره هاى متعدد مدرسه ساکن هستند. طلبه هاى دواطلب تحصيل در اين مدرسه از سن 16 سالگى به بعد مىتوانند نام نويسى کنند. علومى که در مدرسه به طلبه ها درس داده مى شود عبارتند از فقه، صرف، نحو، تفسير، تجويد قرآن، احاديث و….

 

نشانی مدرسه کمالیه:

مدرسه تاریخی کمالیه قشم در روستای بند حاج علی در غرب جزیره واقع شده است. مدرسه کماليه تا جاده سرتاسرى جزيره و روستاى رمکان 7 کيلومتر و تا دريا - در جنوب جزيره - 3 کيلومتر و از کوه مجاور يک کيلومتر فاصله دارد.

 

 

صفحه قبل 1 2 صفحه بعد